לייענזאַל

olam kria

FaceBook

נייַעס

21.12 קאָנצערט פֿון מיכאל גײַסינסקי אין אלקנה מוצאי־שבת, דעם 21סטן דעצעמבער 2019, 20:00 אַ זייגער, אינעם ייִשובֿ אלקנה אין שומרון, אינעם...
5.12 קאָנצערט פֿון שמוליק נאַדל אין חדרה   דאָנערשטיק, דעם 5טן דעצעמבער 2019, 10:30 אַ זייגער, אינעם ייִדיש־קלוב "מע לאַכט צוזאַמען"...
5.11 חיה ליבֿניס פֿידל־קאָנצערט אין גן־שורק דינסטיק, דעם 5טן נאָוועמבער 2019, 20:00 אַ זייגער, אינעם ייִדיש־קלוב פֿונעם מושבֿ גן־שורק (לעבן...
דניאלה מאוערס מאַגיסטער־אַרבעט געשטיצט פֿון דער אינסטאַנץ שוין אין משך פֿון 5 יאָר טיילט די נאַציאָנאַלע אינסטאַנץ פֿאַר ייִדישער קולטור צו...
קאָנקורס פֿון קורצע דערצײלונגען אױף ייִדיש 2019 די נאַציאָנאַלע אינסטאַנץ פֿאַר ייִדישער קולטור פֿאַרבעט דעם קהל שרײַבער אָנטײל צו נעמען אין...
30.10 קאָנצערט פֿון אַנאַטאָלי ליין אין רעננה מיטוואָך, דעם 30סטן אָקטאָבער 2019, 17:00 אַ זייגער, אין דעם רעננהר קלוב פֿאַר ייִדיש "די גאָלדענע...
מרדכי דוניץ איז מער ניטאָ אין טיפֿן טרויער זײַנען מיר מודיע וועגן דעם טויט פֿונעם געטרײַעם ייִדישיסט, פֿיליאָריקן כּלל־טוער...
ביילע טראַכטענבערגס מאַגיסטער־אַרבעט געשטיצט פֿון דער אינסטאַנץ שוין אין משך פֿון 5 יאָר טיילט די נאַציאָנאַלע אינסטאַנץ פֿאַר ייִדישער קולטור...
ייִדיש־סעמינאַר אין ווילנע פֿאַר ישׂראלדיקע סטודענטן אין יוני 2019 איז אין ווילנע פֿאָרגעקומען אַ סעמינאַר װעגן דער ייִדישער קולטור...

װירטועלע קלאַװיאַטור


klaviatura

 


ייִדישע דיאַלעקטן טיילן זיך אויף פֿיר גרופּעס, וועלכע שיידן זיך אונטער פֿאָנעטיש (הויפּטזאַכלעך לויט דער וואָקאַלן־אויסשפּראַך(O-U, EY-OY, EY-AY און צומאָל לעקסיש אָדער גראַמאַטיש (צום בײַשפּיל, צפֿון־מזרח־ייִדיש האָט נישט קיין זאַכלעכן מין).

יעדע גרופּע איז באַאײַנפֿלוסט געוואָרן פֿון אָרטיקע שפּראַכן. די גרענעצן צווישן די גרופּעס זײַנען אָפֿטמאָל אומדײַטלעך. יעדע גרופּע באַשטייט פֿון אַ שלל סוב־דיאַלעקטן.

מערבֿ־ייִדיש נעמט אַרום דײַטשלאַנד, האָלאַנד, שווײַץ, עלזאַס, לותר.

מיטל־ייִדיש: ס'רובֿ טעריטאָריע פֿון פּוילן, מערבֿ־גאַליציע, סלאָוואַקײַ, אונגערן, קאַרפּאַטן־רוטעניע.

צפֿון־מזרח־ייִדיש: ליטע, לעטלאַנד, עסטלאַנד, ווײַסרוסלאַנד, אייניקע טיילן פון צפֿון־פּוילן און צפֿון־אוקראַיִנע.

דרום־מזרח־ייִדיש: מזרח־אוקראַיִנע, מזרח־גאַליציע, ראָמעניע אײַנשליסנדיק בוקאָווינע און מאָלדאָווע.

די ליטעראַרישע ייִדישע כּלל־שפּראַך איז אויסגעאַרבעט געוואָרן פֿון דער ייִוו"אָ און שטימט נישט פֿולשטענדיק מיט קיין אײן קאָנקרעטן דיאַלעקט. מער פּרטים

ייִדישער אַלף־בית מיט ענגלישע דערקלערונגען פֿון די אונטערשיידן צווישן דיאַלעקטן

די דיאַלעקטן־מאַפּע

אוריאל װײַנרײַכס אַרטיקל "ראשי־פּרקים פֿון אַ דעסקריפּטיװער ייִדישער דיאַלעקטאָלאָגיע"

פּראָפֿ' אַסטריד שטאַרק־אַדלער – די פֿאָרשערין פֿון מערבֿ־ייִדיש און עלזאַסער סובדיאַלעקטן

נאָך פּובליקאַציעס אױף דער טעמע