לייענזאַל

olam kria

FaceBook

נייַעס

23.5: דער פֿילם, אונטערגעשטיצט פֿון דער אינסטאַנץ, באַטייליקט זיך אינעם תּל־אָבֿיבֿער פֿעסטיװאַל דער פֿילם "אותו האיש" ("דער זעלבער מענטש"), געשאַפֿענער מיט דער שטיצע פֿון דער נאַציאָנאַלער אינסטאַנץ פֿאַר...
13.6 אַל־ישׂראלדיקער פֿעסטיװאַל פֿון ייִדישע כאָרן איו אַשקלון דאָנערשטיק, דעם 13טן יוני 2019, 18:30 אַ זייגער, אינעם אַשקלונער קאָנגרעסן־צענטער צום 23סטן מאָל...
אַקטיאָר קאַראָל פֿעלדמאַן ע"ה אין טיפֿן טרויער זײַנען מיר מודיע וועגן דעם טויט פֿונעם ישׂראלדיקן ייִדישן שוישפּילער און...
יוני - יולי 2019: זומער־קורס אין תּל־אָבֿיבֿער אוניווערסיטעט פֿונעם 30סטן יוני ביזן 25סטן יולי 2019 וועט אין תּל־אָבֿיבֿער אוניווערסיטעט פֿאָרקומען דער...
24.5 קאָנצערט פֿון די סטודיע־שילערס אין קרית־אונו פֿרײַטיק, דעם 24סטן מאַי 2019, 13:00 אַ זייגער, אינעם זאַל "דגנית" (צה"ל־גאַס 104,...
14.5 תּלמידות פֿון דער קונסט־סטודיע זינגען אין ראשון־לציון דינסטיק, דעם 14טן מאַי 2019, 10:30 אַ זייגער, אינעם ייִדיש־קלוב "מע לאַכט צוזאַמען" (מתּנ"ס...
13.5 קאָנצערט פֿון יעקבֿ שפּירא אין חדרה מאָנטיק, דעם 13טן מאַי 2019, 17:00 אַ זייגער, אין דער חדרהר געזעלשאַפֿט פֿאַר ייִדיש...
13.6 פּאָלינע בעלילאָװסקי זינגט אין ירושלים דאָנערשטיק, דעם 13טן יוני 2019, 11:00 אַ זייגער, אינעם ירושלימער קהילה־צענטער "גינות־העיר" (עמק־רפֿאים־גאַס 12)...
22.5 לעקציע פֿון קובי לוריא אין גוש־עציון מיטוואָך, דעם 22סטן מאַי 2019, 11:00 אַ זייגער, אינעם גוש־עציונער ייִדיש־קלוב (מתנ"ס גוש־עציון, אלון־שבֿות)...

װירטועלע קלאַװיאַטור


klaviatura

 


לויט דער מיינונג פֿונעם פּראָפֿעסאָר מאַקס װײַנרײַך, איז די ייִדישע שפּראַך אַנטשטאַנען אינעם 10טן יאָרהונדערט אויף דער טעריטאָריע פֿון איצטיקן מערבֿ־דײַטשלאַנד, לענגויס דעם טײַך רײַן און דער הײַנטיקער פֿראַנצייזישער גרענעץ.

אין דער קלאַסישער ייִדישער שפּראַכפֿאָרשונג טיילט מען אויס דרײַ עיקרדיקע היסטאָרישע עטאַפּן:

1. אַלט־ייִדיש (10 - 12 יאָרהונדערטער),

2. מיטלעלטער־ייִדיש (13 - 16 יאָרהונדערטער),

3. נײַ־ייִדיש (17 - 20 יאָרהונדערטער).

הײַנט צו טאָג וואָלט עס געפּאַסט צו רעדן וועגן דעם פֿערטן עטאַפּ: דאָס מאָדערנע ייִדיש.

טשערנאָוויצער ייִדיש־קאָנפֿערענץ (1908) האָט דערקלערט ייִדיש פֿאַר די נאַציאָנאַלע שפּראַך פֿונעם ייִדישן פֿאָלק (אַרטיקל אויף העברעיִשדי רעדעסמאַטעריאַלן פֿונעם אינסטיטוט "יד ושם")

ייִדיש האָט אַן אָפֿיציעלן סטאַטוס (באַגלײַך מיט רוסיש) אין דער ייִדישער אויטאָנאָמער געגנט מיטן צענטער אין ביראָבידזשאַן (דרום־מזרח־רוסלאַנד), הגם דאָרט זענען נאָר געבליבן אַן ערך 2 טויזנט ייִדן. צווישן צוויי וועלט־מלחמות האָט ייִדיש געהאַט אַן אָפֿיציעלן סטאַטוס אויך אין אייניקע ראַיאָנען פֿון אוקראַיִנע און ווײַסרוסלאַנד.

פֿאַר די בולטע פֿאָרשערס פֿון דער געשיכטע פֿון ייִדיש רעכענען זיך, צווישן אַנדערע, די פּראָפֿעסאָרן חווה טורניאַנסקיחנא שמערוק און שמעון נויבערג.

לייענט דאָס בוך "די אַנטשטייונג און אַנטוויקלונג פֿון דער ייִדישער שפּראַך" פֿון בן-ציון רובשטיין

נאָך מאַטעריאַלן אויף דער טעמע:

אויף ייִדיש (1 2)

אויף העברעיִש (1 2 3);

אויף ענגליש (1 2 3);

אויף רוסיש (1 2);

אויף דײַטש.