לייענזאַל

olam kria

FaceBook

נייַעס

21.12 קאָנצערט פֿון מיכאל גײַסינסקי אין אלקנה מוצאי־שבת, דעם 21סטן דעצעמבער 2019, 20:00 אַ זייגער, אינעם ייִשובֿ אלקנה אין שומרון, אינעם...
5.12 קאָנצערט פֿון שמוליק נאַדל אין חדרה   דאָנערשטיק, דעם 5טן דעצעמבער 2019, 10:30 אַ זייגער, אינעם ייִדיש־קלוב "מע לאַכט צוזאַמען"...
5.11 חיה ליבֿניס פֿידל־קאָנצערט אין גן־שורק דינסטיק, דעם 5טן נאָוועמבער 2019, 20:00 אַ זייגער, אינעם ייִדיש־קלוב פֿונעם מושבֿ גן־שורק (לעבן...
דניאלה מאוערס מאַגיסטער־אַרבעט געשטיצט פֿון דער אינסטאַנץ שוין אין משך פֿון 5 יאָר טיילט די נאַציאָנאַלע אינסטאַנץ פֿאַר ייִדישער קולטור צו...
קאָנקורס פֿון קורצע דערצײלונגען אױף ייִדיש 2019 די נאַציאָנאַלע אינסטאַנץ פֿאַר ייִדישער קולטור פֿאַרבעט דעם קהל שרײַבער אָנטײל צו נעמען אין...
30.10 קאָנצערט פֿון אַנאַטאָלי ליין אין רעננה מיטוואָך, דעם 30סטן אָקטאָבער 2019, 17:00 אַ זייגער, אין דעם רעננהר קלוב פֿאַר ייִדיש "די גאָלדענע...
מרדכי דוניץ איז מער ניטאָ אין טיפֿן טרויער זײַנען מיר מודיע וועגן דעם טויט פֿונעם געטרײַעם ייִדישיסט, פֿיליאָריקן כּלל־טוער...
ביילע טראַכטענבערגס מאַגיסטער־אַרבעט געשטיצט פֿון דער אינסטאַנץ שוין אין משך פֿון 5 יאָר טיילט די נאַציאָנאַלע אינסטאַנץ פֿאַר ייִדישער קולטור...
ייִדיש־סעמינאַר אין ווילנע פֿאַר ישׂראלדיקע סטודענטן אין יוני 2019 איז אין ווילנע פֿאָרגעקומען אַ סעמינאַר װעגן דער ייִדישער קולטור...

װירטועלע קלאַװיאַטור


klaviatura

 


לויט דער מיינונג פֿונעם פּראָפֿעסאָר מאַקס װײַנרײַך, איז די ייִדישע שפּראַך אַנטשטאַנען אינעם 10טן יאָרהונדערט אויף דער טעריטאָריע פֿון איצטיקן מערבֿ־דײַטשלאַנד, לענגויס דעם טײַך רײַן און דער הײַנטיקער פֿראַנצייזישער גרענעץ.

אין דער קלאַסישער ייִדישער שפּראַכפֿאָרשונג טיילט מען אויס דרײַ עיקרדיקע היסטאָרישע עטאַפּן:

1. אַלט־ייִדיש (10 - 12 יאָרהונדערטער),

2. מיטלעלטער־ייִדיש (13 - 16 יאָרהונדערטער),

3. נײַ־ייִדיש (17 - 20 יאָרהונדערטער).

הײַנט צו טאָג וואָלט עס געפּאַסט צו רעדן וועגן דעם פֿערטן עטאַפּ: דאָס מאָדערנע ייִדיש.

טשערנאָוויצער ייִדיש־קאָנפֿערענץ (1908) האָט דערקלערט ייִדיש פֿאַר די נאַציאָנאַלע שפּראַך פֿונעם ייִדישן פֿאָלק (אַרטיקל אויף העברעיִשדי רעדעסמאַטעריאַלן פֿונעם אינסטיטוט "יד ושם")

ייִדיש האָט אַן אָפֿיציעלן סטאַטוס (באַגלײַך מיט רוסיש) אין דער ייִדישער אויטאָנאָמער געגנט מיטן צענטער אין ביראָבידזשאַן (דרום־מזרח־רוסלאַנד), הגם דאָרט זענען נאָר געבליבן אַן ערך 2 טויזנט ייִדן. צווישן צוויי וועלט־מלחמות האָט ייִדיש געהאַט אַן אָפֿיציעלן סטאַטוס אויך אין אייניקע ראַיאָנען פֿון אוקראַיִנע און ווײַסרוסלאַנד.

פֿאַר די בולטע פֿאָרשערס פֿון דער געשיכטע פֿון ייִדיש רעכענען זיך, צווישן אַנדערע, די פּראָפֿעסאָרן חווה טורניאַנסקיחנא שמערוק און שמעון נויבערג.

לייענט דאָס בוך "די אַנטשטייונג און אַנטוויקלונג פֿון דער ייִדישער שפּראַך" פֿון בן-ציון רובשטיין

נאָך מאַטעריאַלן אויף דער טעמע:

אויף ייִדיש (1 2)

אויף העברעיִש (1 2 3);

אויף ענגליש (1 2 3);

אויף רוסיש (1 2);

אויף דײַטש.